کد خبر: ۴۸۴۹۴
تاریخ انتشار: ۲۱ شهريور ۱۳۹۶- ۱۴:۵۷
ما انسان‌ها، خصوصا هنگامی كه تصمیمات به یك نظم دیوان سالارانه سپرده می‌شود، عاجز از درك مسئله زمان و مكان در قاموس طبیعت می‌شویم. وقوع موجودیت‌های طبیعی درمكان‌های خاص حاصل ضرورت و علت است و همین موضوع در مورد زمان و ضرب آهنگ‌های طبیعت هم مصداق دارد.

مسعودامیرزاده، فعال محیط زیست

تهران آلوده و غمزده این روزها یك مهمان ناخوانده هم دارد. حشراتی بسیار ریز از خانواده سفید بالكان كه به مگس سفید شهرت پیدا كرده است. توده‌های سفید نه تنها كه یك معضل منظرشهری است بلكه به تدریج مخاطراتی جدی برای سلامت انسان‌ها و محیط را باعث شده‌اند.اگر سری به جنگل هیركانی بزنید بامشكلی مشابه مواجه خواهید شد. درآنجا، یك گونه پروانه شب پره درختان همیشه سبز شمشاد را خوش خوراك یافته و در حال تغذیه از این گونه است. این مسئله امکان انقراض قطعی یكی ازمهمترین گونه‌های اندمیك ایران را فراهم می‌کند.

هردوی اینها موجوداتی طبیعی هستند با این توضیح كه دیگر در جای خود قرار ندارند. به عبارت دقیق‌تر این حشرات گونه‌ای غیربومی بوده كه در زیستگاه نوین حالتی مهاجم وخطرناك یافته‌اند. دنیای مدرن تاكنون تكنولوژیهاوفرآورده هایی ابداع كرده كه درپس فواید نمایان ، خطرات جدی رادربطن خود پنهان میكند. ولیكن ریسك‌های دنیای مدرن منحصربه ساخته‌های آن نیست، جابه‌جایی خارج ازقاعده موجودیت‌های طبیعی یكی دیگر از این‌گونه ریسك‌ها است. در موارد متعددی این تغییرات مكانی منجر به بحران‌هایی می‌شود كه قدرت كنترل یا كاستن از عوارض آن در توان مسببین آن نیست. همان‌گونه كه ما قدرت كنترل مگس‌های سفید ویا شب پره‌های شمشاد را نداریم.

ما انسان‌ها، خصوصا هنگامی كه تصمیمات به یك نظم دیوان سالارانه سپرده می‌شود، عاجز از درك مسئله زمان و مكان در قاموس طبیعت می‌شویم. وقوع موجودیت‌های طبیعی درمكان‌های خاص حاصل ضرورت و علت است و همین موضوع در مورد زمان و ضرب آهنگ‌های طبیعت هم مصداق دارد. اما كافیست غفلت بشری نسبت به این قاعده مهم به توانی تكنولوژی منضم شود. آن‌گاه فاجعه امری مكرر وعادی خواهد بود. در مورد هر دو حشره گویا ورود آنها با گونه غیر بومی گیاهان اتفاق افتاده است .درست است كه بشرقدرت این را یافته که هزاران كیلومترمسافت را با قدرت پرواز، كوتاه کند ولی از درك مخاطرات این جابجایی‌ها و حتی مقابله با پیامدهای آن عاجزاست. نظم دیوان سالارانه‌ای كه می‌تواند دستور حمل فلان تعداد گونه درختان غیربومی را صادر کند و یا در مدیریت فضای سبز شهری فرمان كاشت بی‌شمار درخت توت غیرمثمر رامی‌دهد در واقع موجودی كور و علیل است. آنها قدرت تشخیص ورویت آفات پنهان و بسیاری مشكلات نهفته در این عمل غیر طبیعی را ندارند.هم چنین آنها ازحل مشكلاتی كه با دستورات نابخردانه خود به‌وجودآورده‌اند، عاجزند.

نابجایی‌های دنیای مدرن منحصر به انتقال گونه‌های غیربومی نیست. پروژه‌های عظیم انتقال آب، كوه برداشته شده در مسیر جاده‌ها، حتی مردمان بومی روستایی وعشیره‌ای كه دركوچ اجباری طرح‌های ظالمانه توسعه تبدیل به جماعت حاشیه‌نشین شهری شده‌اند، صنعت توریسم در اشکال هجومی و بی‌ضابطه، همه روایتگر عدم درك اهمیت موضوع مكان در بوم و طبیعت است. قدرت بشر در فشردگی زمان و مکان نیرویی مهیب است که علاوه بر ظرفیت‌ها و فواید ظاهری بستری برای بسیاری از فجایعی است که فرهنگ بشری وحیات را در کره زمین تهدید می‌کند.

L-960621-03

ارسال به دوستان
نسخه چاپی
عناوین مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر: