جمعیت 15 تا 64 سال در سال 85 به 67 درصد رسید/ مهاجرت‌های شهری به شهری و بین‌المللی افزایش می‌یابد/ خالی شدن ساختار روستا با مهاجرت فرزندان به شهر و فروپاشی خانواده گسترده
تحولات جمعیتی روستاها در گفت‌وگو با دکتر محمدجلال عباسی‌شوازی، استاد گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران

جمعیت 15 تا 64 سال در سال 85 به 67 درصد رسید/ مهاجرت‌های شهری به شهری و بین‌المللی افزایش می‌یابد/ خالی شدن ساختار روستا با مهاجرت فرزندان به شهر و فروپاشی خانواده گسترده

تحولات جمعیتی روستاهای کشور، به‌ویژه در چند دهه گذشته نشان از چه می‌کند؟ در دهه 1330 شمسی، حدود 70 درصد جمعیت کشور در نقاط روستایی ساکن بودند، اما درصد بی‌سوادی آنها بالا بود. برعکس، امروزه تنها حدود 30 درصد جمعیت در نقاط روستایی به‌سر می‌برند، اما درصد سواد و تحصیلات آنها بسیار بالاست. پیشرفت و توسعه فرهنگی، بهداشتی و زیربنایی نقاط روستایی به‌ویژه در دوران پس از انقلاب...
برنامه توسعه و طرد اجتماعی روستاییان/ روستاییان و تقلایی برای رسیدن به اندک بهبودی/ تعریف رفاه در شهر و روستا متفاوت نیست/ غذا، سرمایه و کار سه بعد نیازهای مادی روستاییان
فقر روستایی در گفت‌وگو با دکتر محمد زاهدی اصل عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

برنامه توسعه و طرد اجتماعی روستاییان/ روستاییان و تقلایی برای رسیدن به اندک بهبودی/ تعریف رفاه در شهر و روستا متفاوت نیست/ غذا، سرمایه و کار سه بعد نیازهای مادی روستاییان

آیا برنامه‌های توسعه نامتناسب با شرایط ایران منجر به طرد اجتماعی روستاییان شده است؟ آیا طرد مذکور انزوا و حتی طرد اقشار فقیرتر از سوی هم روستاییان شده است؟ این وجه از خشونت در میان روستاییان تا چه اندازه منجر به مهاجرت آنان شده است؟ تأمین اجتماعی برای جلوگیری از خشونت فقر در روستاییان تا چه اندازه می‌تواند مؤثر و مفید واقع شود؟ آیا تأمین اجتماعی می‌تواند منجر به یک تجربه خوب از زندگی باشد؟ مسئله اصلی این است که زندگی انسان در کجا بهتر می‌شود یا رو به ضعف می‌گذارد...
نیاز به نگاه موضعی به جای موضوعی در توسعه روستایی/ تا مجهز به علم و خرد جمعی در سه سطح، انجمن‌های علمی، دولت و روستاییان نشویم، همان بهتر که کاری نکنیم
نگاه موضعی به توسعه روستایی در گفت‌وگو با دکتر محمد حاصلی عضو هیأت رئیسه انجمن علمی توسعه روستایی ایران

نیاز به نگاه موضعی به جای موضوعی در توسعه روستایی/ تا مجهز به علم و خرد جمعی در سه سطح، انجمن‌های علمی، دولت و روستاییان نشویم، همان بهتر که کاری نکنیم

تشکیل انجمن‌های علمی در دانشگاه‌ها و مراکز آکادمیک دارای سابقه‌ای بس طولانی است و می‌توان آن را همزاد تأسیس دانشگاه‌ها شمرد. در کشور ما نیز فعالیت انجمن‌های علمی از قبل از دهه چهل آغاز شده است. در کشورهای پیشرفته انجمن‌های علمی یکی از مهم‌ترین کانون‌های علمی و تأثیرگذار بر تولید علم و روند فعالیت‌های علمی محسوب می‌شوند.
مشارکت روستایی کلید موفقیت/ آسیب‌های ممانعت از مشارکت روستاییان در تعیین سرنوشت خود/ روستاییان نمی‌خواهند شهری شوند تنها با تولید کیفی، می‌خواهند امروزشان بهتر از دیروز باشد
مشارکت و توسعه روستایی در گفت‌وگو با دکتر علیرضا محسنی تبریزی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

مشارکت روستایی کلید موفقیت/ آسیب‌های ممانعت از مشارکت روستاییان در تعیین سرنوشت خود/ روستاییان نمی‌خواهند شهری شوند تنها با تولید کیفی، می‌خواهند امروزشان بهتر از دیروز باشد

جامعه روستایی هرچند جامعه‌ای ایستا تلقی می‌شود، اما مقدمه هر توسعه صنعتی به‌شمار می‌روند. امنیت غذایی ایجاد نمی‌شود مگر اینکه بخش تولید کشاورزی توسط روستاییان سامان یابد. این امر نیاز به احیای سرمایه اجتماعی اعتماد در حوزه برنامه‌ریزی است. به این معنا که دولت برنامه‌های کلان حوزه توسعه روستایی را با مشارکت این بخش باید تهیه کند و انتظار داشته باشد، متناسب با اهداف تعیین‌شده روستاییان خود پیشگام توسعه روستایی و تأمین امنیت غذایی شوند، ولی آیا بدون جلب اعتماد روستاییان چنین اهدافی امکان‌پذیر است؟
شکست توسعه روستایی ناشی از اجرای بدون درک لازم از تناقض‌های مفهومی توسعه پایدار/ به اسم پذیرش
گفت‌وگوی ایانا با دکتر موسی عنبری، دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

شکست توسعه روستایی ناشی از اجرای بدون درک لازم از تناقض‌های مفهومی توسعه پایدار/ به اسم پذیرش "تنوع" کنار هم گذاشتن مفاهیم متناقض را درست می‌دانیم/ توسعه پایدار یعنی مخلوط کردن آب و روغن

زمانی فوکویاما لیبرال دمکراسی را پایان تاریخ ذکر کرد. این به مثابه آن بود که بگوییم توسعه نیز همان چیزی است که تنها در غرب مؤلفه‌هایش شناخته شده و اجرا می‌شود. اما در حال حاضر ندای توسعه بومی بیش از گذشته به گوش می‌رسد. منادیان این نوع از معتقدند که توسعه پایدار دارای تناقض‌هایی است که حل نشده و اتفاقاً با همین تناقض‌ها توانسته تا این لحظه پایدار بماند.
اصلاحات ارضی عدالت را به محاق برد/ نظام ارباب و رعیتی بعد از مشروطه ظهور یافت/ انواع تشکل‌های کشاورزی بعد از اصلاحات ارضی از بین رفت
نظریه عدالت و اصلاحات ارضی در گفت‌وگو با دکتر علی‌اکبر مهرابی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

اصلاحات ارضی عدالت را به محاق برد/ نظام ارباب و رعیتی بعد از مشروطه ظهور یافت/ انواع تشکل‌های کشاورزی بعد از اصلاحات ارضی از بین رفت

دکتر علی‌اکبر مهرابی در سال 1321 در شهر بروجرد متولد شد. او دارای دکترای رشته اقتصاد توسعه از فرانسه در سال 1355 است. وی هم‌اکنون عضو هیأت علمی و دانشیار دانشگاه تهران است. نقش آب در رسیدن به توسعه پایدار روستایی آنقدر مهم و ارزشمند است که به‌نظر می‌رسد باید بیشتر از این‌ها به آن پرداخت. نگاهی به مدیریت آب در گذشته و نگاهی به مصرف آب در امروز اهمیت بحث آب را روزبه‌روز بیشتر می‌کند. از منظر مدیریت آب گاه می‌توان به مدیریت توزیع عادلانه زمین هم میان دهقانان رسید...
دوری از توسعه پایدار روستایی ایران را دچار
"اقتصاد نولیبرالی و توسعه پایدار روستایی" در گفت وگو با دکتر ناصر فکوهی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

دوری از توسعه پایدار روستایی ایران را دچار "مسئله سیاره‌ای" کرده است/ تناقض توسعه پایدار روستایی با اقتصاد نولیبرالی/ آینده جامعه در توجه به توسعه پایدار روستایی است

ناصر فکوهی انسان‌شناس، نویسنده و مترجم ایرانی، استاد انسان‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران و عضو انجمن بین‌المللی جامعه‌شناسی و ایران‌شناسی است. فکوهی دکترای انسان‌شناسی سیاسی خود را در سال ۱۳۷۳ از دانشگاه پاریس دریافت کرد...
فروش دستباف‌های زنان روستای بیرجند در بازار آلمان/ توسعه گردشگری در گرو تحقق سود پایدار است/ نقش جامانده تشکل‌های مردمی در حوزه گردشگری/ فضای سیاسی و اجتماعی ایران، تهدید توسعه گردشگری
توسعه روستایی با رویکرد به گردشگری در گفت‌وگو با فاطمه پاسبان دکترای اقتصاد:

فروش دستباف‌های زنان روستای بیرجند در بازار آلمان/ توسعه گردشگری در گرو تحقق سود پایدار است/ نقش جامانده تشکل‌های مردمی در حوزه گردشگری/ فضای سیاسی و اجتماعی ایران، تهدید توسعه گردشگری

سال 1329، سالی که لایحه "ملی شدن صنعت نفت" در "مجلس شورای ملی ایران" به تصویب رسید و نفت را به اهرمی حیاتی در اقتصاد ایران بدل کرد. اگر چه تاریخ 29 اسفند هر سال در تقویم ملی به‌عنوان روزی خجسته و مبارک جشن گرفته می‌شود، اما به‌نظر می‌رسد، در سال‌های بعد از کودتا، نفت به جای ملی شدن، و سرمایه‌ای حیاتی برای کشور، به ثروتی برای خورد و خوراک روزانه مردم تبدیل شد و چنان گریبان کشور را در کمتر از صد سال گرفت که جایگزین‌هایی مانند اقتصاد بدون نفت باز هم شعار اصلی دولت‌های بعد از انقلاب شد و برای این منظور صنایع دستی و گردشگری بدون مقاومت زیادی به‌عنوان یکی از جایگزین‌های درآمدزا برای آن مطرح شد.
کارایی اصلاحات ارضی به شرایط سیاسی بستگی دارد/ غلبه بر مقاومت مالکان مشکل است/ اصلاحات ارضی باعث رشد کشاورزی اما فقر روستایی شد
"اصلاحات ارضی" در گفت‌وگو با پرفسور شاپور رواسانی صاحب کرسی دانشگاه الدنبورگ آلمان

کارایی اصلاحات ارضی به شرایط سیاسی بستگی دارد/ غلبه بر مقاومت مالکان مشکل است/ اصلاحات ارضی باعث رشد کشاورزی اما فقر روستایی شد

پرفسور شاپور رواسانی پس از کودتای 28 مرداد سال 1332 از کشور خارج شد و به آلمان شرقی آن زمان رفت. در آنجا با سختی و مشقت‌های فراوان کار کرد و سپس مشغول تحصیل شد. پرفسور رواسانی آن قدر پشتکار و همت داشت که توانست در یکی از دانشگاه‌های آلمان شرقی به تدریس مشغول شود تا بتواند کُرسی اقتصاد اجتماعی را از آن خود کند و به مقام پرفسوری برسد...
قیمت مرغ شب عید تغییری نمی‌کند/ انتظار همکاری 100 درصدی دامپزشکی با اتحادیه مرغداران گوشتی/ تشکیل صندوق مشترک برای ایجاد تعادل در بازار
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران مرغ گوشتی در گفت‌وگو با ایانا:

قیمت مرغ شب عید تغییری نمی‌کند/ انتظار همکاری 100 درصدی دامپزشکی با اتحادیه مرغداران گوشتی/ تشکیل صندوق مشترک برای ایجاد تعادل در بازار

تب تولید در ماه جاری و خیال سود سرشار در شب عید به واسطه فروش مرغ، آنچنان برخی مرغداران را با خود درگیر کرده که بیشتر آنها قیمت سرسام‌آور جوجه یکروزه را نادیده می‌انگارند و ترجیح می‌دهند با همین قیمت، سالن‌های خود را پر کنند. غافل از اینکه روند فعلی، از روزهای سخت و مملو از ضررهای مالی برای مرغداران خبر می‌دهد؛ آن هم درست در شب عید و زمانی که آنها به سود بیشتر از بازار چشم دوخته‌اند.
نیازمند انقلاب سبز متناسب با تغییرات زیست‌محیطی هستیم/ کشاورزی و تخریب زیستگاه‌ها، زمین را به سوی انقراض بزرگ ششم می‌برد/ تجاوز به جنگل به بهانه تأمین زمین‌های زراعی، چراگاه یا استفاده از چوب
"طراحی مجدد کشاورزی" در گفت‌وگوی ایانا با زینب مرتضوی‌فر، عضو هیات علمی جهاد دانشگاهی

نیازمند انقلاب سبز متناسب با تغییرات زیست‌محیطی هستیم/ کشاورزی و تخریب زیستگاه‌ها، زمین را به سوی انقراض بزرگ ششم می‌برد/ تجاوز به جنگل به بهانه تأمین زمین‌های زراعی، چراگاه یا استفاده از چوب

برخی نمی‌دانند که کشاورزی هم می‌تواند به محیط زیست آسیب بزند، اما فشار کشاورزی بر زندگی آدمیان چگونه تحمیل می‌شود؟ این در حالی است که جهان نیازمند تولید روزافزون غذا است. از آنجا که برای تولید هر کیلوگرم گوشت گاو لازم است احشام به میزان 10 تا 15 کیلوگرم با گندم تغذیه شوند بر تقاضای گندم کشورهای با درآمد بالا تأثیری چند برابری داشته است.
مشارکت روستایی منجر به جامعه مدنی کارآمد می‌شود / تولید روستایی برای صنعت به توسعه پایدار می‌انجامد/ مشارکت، طبقات اجتماعی در روستا را کمرنگ می‌کند
گفت‌وگو با دکتر فرشاد مومنی، درباره چگونگی شکل‌گیری طبقه، مشارکت و جامعه مدنی در روستاها

مشارکت روستایی منجر به جامعه مدنی کارآمد می‌شود / تولید روستایی برای صنعت به توسعه پایدار می‌انجامد/ مشارکت، طبقات اجتماعی در روستا را کمرنگ می‌کند

فرشاد مؤمنی استاد دانشگاه علامه طباطبایی، عضو مؤسسه دین و اقتصاد و صاحب‌نظر اقتصادی است. وی به نوعی به اقتصاد نهادگرا معتقد بوده و در دوران نخست‌وزیری موسوی، به‌عنوان دستیار در کنار میرمصطفی عالی‌نسب، مشاور ارشد اقتصادی موسوی، کار می‌کرد...
کشاورز، تولیدکننده است نه بهره‌بردار/ امروز دانشجو، کارآفرینی را به کسب مدرک ترجیح می‌دهد/ دانشکده‌های کشاورزی باید در کنترل وزارت کشاورزی باشند، نه علوم
راز سر به مهر روستا در پژوهش‌ها/ تحقیقات روستایی کفایت تجربی و نظری ندارند/ کاتوزیان و مارکسیست‌ها اشتباه کردند/ شهر باعث توسعه‌نیافتگی روستا شد
گفت‌وگو با دکتر حمید عبداللهیان عضو هیأت علمی دانشگاه تهران در باره نظام روستایی در ایران

راز سر به مهر روستا در پژوهش‌ها/ تحقیقات روستایی کفایت تجربی و نظری ندارند/ کاتوزیان و مارکسیست‌ها اشتباه کردند/ شهر باعث توسعه‌نیافتگی روستا شد

آیا نظام حکمرانی در ایران آنگونه که کاتوزیان و لمبتون بیان می‌کنند مبتنی بر نظام خودکامه بوده است؟ آیا حکومت خودکامه طبقات تیولدار و زمیندار را در ایران شکل داد؟ یا رابطه شهر و روستا منجر به توسعه‌نیافتگی نظام روستایی در ایران شد به نحوی که طبقات شهری به جان کشاورزی و روستا افتادند و به شدت آنها را استثمار کردند؟...
توسعه پایدار روستایی در تضاد با دوگانه‌سازی معطوف به رشد و شهرمحوری/ نبود سازمان‌های بی‌طرف و حرفه‌ای با ادعای سلامت تولیدات کشاورزی منافات دارد
گفت‌وگوی ایانا با دکتر علی شکوری عضو هیأت علمی دانشگاه تهران پیرامون توسعه روستایی مبتنی بر رشد و شهرمحوری

توسعه پایدار روستایی در تضاد با دوگانه‌سازی معطوف به رشد و شهرمحوری/ نبود سازمان‌های بی‌طرف و حرفه‌ای با ادعای سلامت تولیدات کشاورزی منافات دارد

تعریف توسعه پایدار روستایی زمانی با واقعیت روستا تطابق خواهد داشت که در حوزه توسعه همه‌جانبه و متوازن، روستاها به مثابه جزیره‌های بی‌ارتباط با دنیای خارج تعریف نشوند. این موضوع عالمان علوم انسانی در حوزه توسعه پایدار روستایی را ملزم می‌سازد به رفع تناقض‌های بزرگ ناشی از توسعه مبتنی بر دوگانه‌سازی‌های پارادیم‌های معطوف به رشد و صنعت و شهرمحوری بپردازند.