فرازوفرودهای تولید گندم در 10 سال
افزایش 5.2 میلیون تنی تولید در دولت روحانی
سال ۹۵ - ۹۴ میزان تولید گندم با تولید در سال ۸۵ - ۸۴ برابر شد
تولید غلات طی 10 سال منتهی به 95 با نوسانات شدیدی همراه شد و عمده این نوسانات به دلیل کاهش تولید گندم در سال 87 - 86 بود.

بررسی روند 10 ساله کشت غلات در کشور نشان میدهد میزان تولید این محصولات از سال زراعی 87 - 86 بهشدت کاهش یافت و از سال 89 این روند بهآرامی رو به رشد بود تا اینکه در سال زراعی 95 - 94 میزان تولید این محصولات با حجم تولید در سال 85 - 84 برابر شد. تولید گندم در حالی با روی کار آمدن دولت حسن روحانی، روند رو به رشد را تجربه کرد و کشور را به خودکفایی تولید رساند که پیش از این هم در دوره وزارت محمود حجتی در دولت اصلاحات، کشور در تولید گندم به خودکفایی رسیده بود و بار دیگر در دوره وزارت حجتی این رکورد تولیدی و خودکفایی را به نام خود ثبت کرد.
تولید غلات بهویژه گندم برای امنیت غذایی کشور بسیار اهمیت دارد. به همین دلیل همواره دولتهای بعد از جنگ تلاش داشتهاند سطح تولید این محصولات استراتژیک را بالا ببرند یا لااقل ثابت نگهدارند تا پاسخگوی بخش مهمی از تقاضای کشور باشند. اگر بازه زمانی بررسی را به چهار دهه گسترش دهیم میبینیم اتفاقی که در سال 87 برای تولید غلات کشور افتاد ازلحاظ حجمی تنها با سالهای دفاع مقدس قابلمقایسه است. تولید در این سال از تولید سالهای 66 - 65 و 67 - 66 هم کمتر بود.
بررسی تولید غلات به تفکیک
طبیعتاً گندم همواره بیشترین سهم از تولید غلات را داشته و بررسی روند تولید و مقایسه آن با کل محصولات نشاندهنده این است که نوسان تغییر تولیدات غلات تابع گندم است. گندم بین 60 تا 70 درصد از تولیدات غلات را به خود اختصاص میدهد. از سال 83 تاکنون بیشترین میزان تولید گندم مربوط به سال زراعی 86 - 85 با حجم 15 میلیون و 886 هزار تن است. کمترین میزان تولید نیز سال پس از آن یعنی سال زراعی 87 - 86 با حجم شش میلیون و 999 هزار تن است. این کاهش 55 درصدی میزان تولید، از سال 57 تاکنون یعنی در تاریخ مستند کشاورزی ایران، بیسابقه است. با توجه به اینکه تولید غلات تابع تولید گندم است تقریباً همین نرخ کاهشی بیسابقه گردن تولید غلات را هم گرفت.
تولید جو نیز با همگرایی نسبت به تولید گندم کاهش و افزایش مییافت. جو پس از گندم بیشترین سهم را از تولید غلات دارد. تقریباً روند تولید این محصول و همه کاهش و افزایشهای آن با نرخی مشابه گندم و کل محصولات غلات تغییر میکرد. بیشترین میزان تولید جو مربوط به آخرین سال زراعی موردبررسی است. در سال 95 - 94 تولید جو به سه میلیون و 724 هزار تن رسید. کمترین میزان تولید نیز مربوط به سال 87 - 86 است که حجم تولیدی آن با نرخ کاهشی 51 درصدی به یک میلیون 547 هزار تن رسید.
شلتوک و ذرت دانهای تابع مستقیمی از کل تولیدات غلات نداشت. شلتوک تقریباً روند افزایشی با نرخ رشد ملایمی را طی 10 سال منتهی به 95 داشت و تولیدش نسبت به سال ابتدایی این بازه افزایش پیداکرده است. تنها سالی که شلتوک تولیدی کمتر از دو میلیون و 100 هزار تن داشت مربوط به سال 90 - 89 است. در این سال تولید شلتوک به یک میلیون و 893 هزار تن رسید. در سال 95 - 94 تولید این محصول به دو میلیون و 921 هزار تن رسید.
ذرت دانهای در نیمه ابتدایی دهه 80 با روند افزایشی همراه بود و در سال 86 - 85 میزان تولیدات ذرت دانهای حدود دو میلیون و 361 هزار تن رسید. پس از این سال روند کلی تولید ذرت دانهای کاهشی بوده و تنها در سال 90 - 89 که تولید شلتوک کاهش داشت، ذرت دانهای رشد بالایی در تولید داشتند و تقریباً به مرز دو میلیون تن رسید. پسازآن بهآرامی حجم کل تولیدات ذرت دانهای تا سال 95 - 94 به یک میلیون و 170 هزار تن رسید و اکنون کمترین سهم را از کل تولید غلات به خود اختصاص میدهد.
تولید غلات در 10 سال منتهی به 95 (تن)
سال زراعی |
گندم |
جو |
شلتوک |
ذرت دانهای |
کل غلات |
84 - 83 |
۱۴٬۳۰۷٬۹۶۹ |
۲٬۸۵۶٬۶۶۶ |
۲٬۷۳۶٬۸۴۲ |
۱٬۹۹۵٬۲۵۲ |
۲۱٬۸۹۶٬۷۳۲ |
85 - 84 |
۱۴٬۶۶۳٬۷۴۵ |
۲٬۹۵۶٬۰۳۱ |
۲٬۶۱۲٬۱۷۴ |
۲٬۱۶۶٬۱۳۰ |
۲۲٬۳۹۸٬۰۸۲ |
86 - 85 |
۱۵٬۸۸۶٬۶۰۸ |
۳٬۱۰۳٬۹۸۰ |
۲٬۶۶۴٬۲۳۶ |
۲٬۳۶۱٬۲۹۸ |
۲۴٬۰۱۶٬۱۲۴ |
87 - 86 |
۶٬۹۹۹٬۹۷۷ |
۱٬۵۴۷٬۳۹۴ |
۲٬۰۷۰٬۰۰۳ |
۱٬۵۶۰٬۹۹۲ |
۱۲٬۱۷۸٬۳۶۶ |
88 - 87 |
۱۲٬۰۹۳٬۰۲۸ |
۲٬۳۶۸٬۹۹۵ |
۲٬۱۳۷٬۰۰۶ |
۱٬۳۳۵٬۰۰۳ |
۱۷٬۹۳۴٬۰۳۱ |
89 - 88 |
۱۲٬۱۴۲٬۹۸۸ |
۳٬۲۹۴٬۰۰۱ |
۲٬۴۸۹٬۹۹۹ |
۱٬۶۵۶٬۹۹۶ |
۱۹٬۵۸۳٬۹۸۳ |
90 - 89 |
۸٬۶۷۷٬۹۶۶ |
۲٬۵۳۳٬۹۹۴ |
۱٬۸۹۳٬۰۱۳ |
۱٬۹۰۷٬۰۰۷ |
۱۵٬۰۱۱٬۹۷۹ |
91 - 90 |
۸٬۸۱۶٬۰۰۱ |
۲٬۷۶۸٬۰۰۱ |
۲٬۳۶۰٬۰۰۰ |
۱٬۷۹۸٬۰۰۰ |
۱۵٬۷۴۲٬۰۰۱ |
92 - 91 |
۹٬۳۰۴٬۲۴۶ |
۲٬۸۱۲٬۱۱۷ |
۲٬۴۴۹٬۹۹۵ |
۱٬۸۵۱٬۹۹۹ |
۱۶٬۴۱۸٬۳۵۷ |
93 - 92 |
۱۰٬۵۷۸٬۶۹۹ |
۲٬۹۵۵٬۴۳۷ |
۲٬۳۴۷٬۲۹۱ |
۱٬۶۵۸٬۸۷۵ |
۱۷٬۵۵۱٬۴۴۵ |
94 - 93 |
۱۱٬۵۲۲٬۳۱۸ |
۳٬۲۰۱٬۵۸۴ |
۲٬۳۴۷٬۶۹۹ |
۱٬۱۶۸٬۶۲۹ |
۱۸٬۲۴۱٬۱۳۲ |
95 - 94 |
۱۴٬۵۹۲٬۰۰۳ |
۳٬۷۲۴٬۳۹۸ |
۲٬۹۲۱٬۰۴۶ |
۱٬۱۷۰٬۵۸۷ |
۲۲٬۴۰۸٬۰۳۴ |
دیدگاه تان را بنویسید